De risico’s van slimme stekkers

Slimme stekkers zijn vergelijkbaar met gewone stekkers, maar bieden extra mogelijkheden. Via een smartphone of tablet kunt u een aangesloten apparaat op afstand in- en uitschakelen. Ook kunt u instellen wanneer de stekker automatisch moet worden ingeschakeld of uitgeschakeld.

Zo kunt u bijvoorbeeld een waterkoker op een vast tijdstip inschakelen of de verwarming alvast laten aangaan voordat u thuiskomt. Slimme stekkers bieden daarmee gemak en extra controle over elektrische apparaten.

De meeste slimme stekkers zijn veilig in gebruik, maar voordat u er een koopt, zijn er een aantal zaken die u moet controleren. Beschikt de stekker over veiligheidsvoorzieningen zoals beveiliging tegen overspanning of oververhitting? Is de stekker gemaakt van vlamvertragend materiaal? Draagt het product de CE-markering, waarmee wordt aangegeven dat de fabrikant verklaart dat het product voldoet aan de toepasselijke Europese eisen? Dit zijn belangrijke vragen om te stellen voordat u een aankoop doet.

Ook de elektrische installatie speelt een belangrijke rol. In Nederland moeten elektrische installaties en apparatuur voldoen aan de geldende veiligheidseisen. Controleer daarom of de installatie geschikt is voor de apparatuur die u gebruikt. Twijfelt u over de veiligheid van een elektrische installatie? Schakel dan een erkend of deskundig installateur in.

Daarnaast bestaat er een risico dat een slimme stekker wordt gehackt. Controleer daarom of het apparaat beschikt over sterke versleutelingsfuncties. Let ook op welke apparaten u op een slimme stekker aansluit. Als de wifi-verbinding wegvalt, kan dit gevolgen hebben voor apparaten die afhankelijk zijn van een constante stroomvoorziening, zoals een diepvriezer, aquarium of bepaalde medische apparatuur.

Veiligheidsvoorzieningen zoals bescherming tegen overspanning en oververhitting, vlamvertragende materialen en de CE-markering zijn bedoeld om de risico’s bij het gebruik van deze apparaten te beperken.

Let daarom ook op de kwaliteit van de slimme stekker die u koopt. Wees voorzichtig met goedkope producten via internet of van leveranciers waarvan de betrouwbaarheid niet vaststaat. Bij dergelijke producten is mogelijk minder goed gegarandeerd dat ze aan de toepasselijke veiligheidseisen voldoen.

Geen enkele stekker is volledig vrij van risico’s. Sommige modellen kunnen echter een groter risico vormen dan andere. Een opmerkelijk voorbeeld is een Hiction slimme stekker die via Amazon werd verkocht. Deze stekker had twee USB-poorten. De onder spanning staande verbinding bleek zich «te dicht bij een chip voor energiemonitoring» te bevinden. Hierdoor nam het risico op een elektrische ontlading toe, wat brand had kunnen veroorzaken. Amazon haalde de stekker vervolgens uit de verkoop in afwachting van een onderzoek.

Het is daarom belangrijk om een slimme stekker bij een betrouwbare bron te kopen. Controleer daarbij of het product de CE-markering draagt en kies bij voorkeur voor erkende en betrouwbare fabrikanten en distributeurs.

Er zijn drie belangrijke maatregelen om de risico’s van slimme stekkers te beperken:

Slimme stekkers kunnen worden blootgesteld aan hacking. Hierdoor kunnen kwaadwillenden in theorie toegang krijgen tot bepaalde slimme apparaten in een woning of bedrijf. Zelfs wanneer een slimme stekker alleen wordt gebruikt voor bijvoorbeeld een televisie of koffiemachine, kunnen de gevolgen groter zijn wanneer een aanvaller via de stekker toegang krijgt tot hetzelfde wifi-netwerk. Zo kunnen ook andere verbonden apparaten, zoals elektrische poorten of beveiligingssystemen, mogelijk worden beïnvloed.

Bepaalde stekkers van TP-Link, Meross, Innr en Ajax bleken kwetsbaar voor cyberaanvallen. Nadat een indringer toegang had gekregen tot de stekker, kon deze de stroom uitschakelen en tegelijkertijd onopgemerkt verbonden blijven met het draadloze netwerk van de woning. De betrokken fabrikanten hebben oplossingen uitgebracht of aangegeven updates uit te brengen om deze problemen te verhelpen.

Naarmate slimme stekkers en andere slimme apparaten populairder worden, worden ook de eisen en normen waaraan ze moeten voldoen steeds strenger. Hierdoor zullen de hierboven genoemde kwetsbaarheden naar verwachting minder vaak voorkomen bij nieuwe generaties slimme stekkers. Kiezen voor stekkers van gevestigde en betrouwbare fabrikanten en de firmware up-to-date houden, blijft daarom belangrijk om deze risico’s te beperken.

Er is momenteel geen andere oplossing op de markt die voor niet-slimme apparaten precies dezelfde functionaliteit biedt als een slimme stekker. U kunt er wel voor kiezen om gewone stekkers te gebruiken voor bepaalde slimme apparaten.

Als uw smart-tv bijvoorbeeld aangesloten blijft en het stopcontact ingeschakeld is, kunt u de televisie nog steeds via uw smartphone of tablet in- of uitschakelen.

Over het algemeen zijn slimme stekkers veilig bij correct gebruik en bieden ze extra mogelijkheden op het gebied van connectiviteit, functionaliteit en gebruiksgemak. Door ze op de juiste manier te gebruiken, stopcontacten niet te overbelasten en software-updates uit te voeren wanneer daarom wordt gevraagd, beperkt u de risico’s op brand en ongeoorloofde toegang.

De belangrijkste punten om te onthouden zijn:

Wacht niet tot er een incident plaatsvindt om actie te ondernemen. Neem vandaag nog contact op met Scutum voor een beoordeling van de brandrisico’s of een controle van de brandveiligheid. Zo krijgt u beter inzicht in de risico’s binnen uw bedrijfspand, waaronder de risico’s die verband houden met elektrische apparatuur.