Zagrożenia pożarowe związane z bateriami litowo-jonowymi

Baterie litowo-jonowe działają dzięki dwóm elektrodom oddzielonym elektrolitem, czyli substancją przewodzącą, która umożliwia przepływ ładunku elektrycznego. Proces ten pozwala na przepływ energii z katody do anody, dzięki czemu urządzenia mogą być wydajnie i wielokrotnie zasilane.

Jednak ta sama wewnętrzna konstrukcja, która zapewnia baterii wysoką wydajność, może również stworzyć warunki sprzyjające powstaniu pożaru. Elektrolit zazwyczaj zawiera rozpuszczalniki organiczne, które są łatwopalne i mogą stanowić paliwo dla ognia. W połączeniu z ciepłem powstającym podczas normalnego działania oraz tlenem uwalnianym przez niektóre materiały znajdujące się w baterii, wszystkie trzy elementy niezbędne do spalania — paliwo, ciepło i tlen — mogą występować wewnątrz samej baterii. W tym sensie bateria litowo-jonowa zawiera w sobie warunki niezbędne do powstania tzw. trójkąta pożarowego.

Może to wywołać reakcję łańcuchową znaną jako niekontrolowany wzrost temperatury (thermal runaway) — proces, podczas którego ciepło gromadzi się wewnątrz baterii szybciej, niż może zostać odprowadzone. Gdy ilość ciepła wytwarzanego wewnątrz baterii zaczyna przewyższać ilość ciepła odprowadzanego na zewnątrz, temperatura gwałtownie wzrasta. W skrajnych przypadkach może to doprowadzić do pożaru lub wybuchu baterii.

Należy podkreślić, że jest to niezwykle rzadkie zjawisko. Organizacje korzystające z dużej liczby urządzeń zasilanych bateriami powinny jednak znać związane z nim zagrożenia i odpowiednio się na nie przygotować.

Jeżeli Państwa firma lub organizacja korzysta z dużej liczby produktów wyposażonych w baterie litowo-jonowe, należy znać związane z nimi zagrożenia i podjąć działania zapobiegające powstaniu pożaru. Poniższe środki ostrożności mogą znacząco zmniejszyć prawdopodobieństwo wystąpienia incydentu.

Baterie powinny być zawsze przechowywane w miejscach, w których temperatura jest kontrolowana. Należy unikać wystawiania ich na działanie nadmiernego ciepła. Nie należy pozostawiać ich na przykład w nagrzanych pojazdach, pomieszczeniach, które mogą się mocno nagrzewać, ani w bezpośrednim świetle słonecznym.

W przypadku urządzeń takich jak laptopy i telefony komórkowe należy unikać przykrywania ich kocami lub przechowywania przez dłuższy czas w nagrzanych kieszeniach. Podczas użytkowania i ładowania urządzenia również powinny pozostawać odkryte, aby zapobiec gromadzeniu się ciepła.

Zaleca się unikanie przechowywania kilku urządzeń zasilanych bateriami w bezpośrednim sąsiedztwie przez dłuższy czas, szczególnie podczas transportu.

Należy na przykład unikać przechowywania laptopów, telefonów i tabletów w tej samej torbie. Oddzielenie urządzeń zmniejsza prawdopodobieństwo, że w przypadku awarii problem obejmie kilka urządzeń jednocześnie. Nie zapobiegnie to wystąpieniu pożaru, ale może ograniczyć ryzyko jego rozprzestrzenienia się na inne urządzenia.

Równie ważne jest przestrzeganie prawidłowych zasad ładowania. Należy unikać całkowitego rozładowywania baterii przed ponownym ładowaniem i nie pozostawiać urządzeń podłączonych do zasilania po ich całkowitym naładowaniu.

Przeładowanie, czyli pozostawienie urządzenia podłączonego do zasilania nawet po pełnym naładowaniu baterii, może powodować jej nagrzewanie się i przyczyniać się do jej degradacji w dłuższej perspektywie. W rezultacie bateria może stać się bardziej podatna na awarie.

Po całkowitym naładowaniu urządzenia należy zawsze odłączyć je od zasilania.

Jeśli dojdzie do pożaru baterii litowo-jonowej, nie należy używać wody do gaszenia ognia. Standardowe gaśnice również mogą okazać się nieskuteczne.

Właściwym rozwiązaniem jest użycie specjalistycznej gaśnicy przeznaczonej do gaszenia pożarów baterii litowo-jonowych, zawierającej Aqueous Vermiculite Dispersion (AVD). Środek ten chłodzi pożar i tworzy niepalną barierę, która zapobiega ponownemu zapłonowi.

Należy natychmiast opuścić zagrożony obszar i skontaktować się ze służbami ratunkowymi.

W przypadku firm korzystających z wielu urządzeń zasilanych bateriami posiadanie odpowiedniej gaśnicy na miejscu oraz zapewnienie pracownikom szkolenia z zakresu jej prawidłowego użycia stanowi istotny element planowania ochrony przeciwpożarowej.

Najważniejsze kwestie, o których należy pamiętać: